FORMIRANJE I KARAKTERISTIKE ARMIJE REPUBLIKE BOSNE I HRCEGOVINE (FELJTON)

web_admin 15. Aprila 2017.

 

 

Piše: general Fadil Hasanagić

U savremenoj historiji države BiH 15. april, Dan AR BiH, je jedan od izuzetno značajnih datuma jer simbolizira početak djelovanja organizirane oružane sile, čiji je cilj bio očuvanje BiH kao suverene, nezavisne i slobodne države svih njenih građana.

Osnove za odbranu R BiH sadržane su u Platformi o radu Predsjedništva R BiH u ratnim uslovima donesenoj 26. juna 1992. godine. Multietnička struktura i unutrašnji konsenzus članova Predsjedništva R BiH, izražen u donošenju Platforme, bio je temelj legaliteta i legimiteta države BiH, posebno njenog vođenja i predstavljanja kao međunarodno priznate države u uslovima rata.

 

U svom sadržaju Platforma šire tretira političku osnovu opštenarodnog rata i precizira:

  • otpor agresora organizovati i voditi kao opštenarodnu odbrambenu borbu svih građana i svih naroda za oslobađanje R BiH;
  • odbrana se zasniva na ideji višenacionalnog fronta u kome će učestvovati sve patriotske snage koje su za “suverenu i neovisnu BiH, za zajednički život i nacionalnu ravnopravnost Bošnjaka, Srba, Hrvata i pripadnika drugih naroda i narodnosti”.

 

Na ovim osnovama formirana je Armija R BiH kao nosilac odbrane države BiH. Armija R BiH će u svoje redove uključiti pripadnike svih naroda koji u njoj žive. Višenacionalni sastav jedinica i komandi može sa više uspjeha voditi borbu za oslobađanje BiH od agresora. Odnos prema prekidu rata u Platformi se definiše stavom daje Predsjedništvo R BiH “za pregovore koji vode miru”.

U Platformi se ističe: “Svaki rat se do sada u istoriji završava mirom, što prije mir zamijeni rat, manje će biti razaranja i ljudskih žrtava”.

Kao što se vidi ciljevi R BiH su u suštini slobodarski. U Platformi se traži prestanak ubijanja i rušenja, ali se istovremeno ističe sveto pravo opštenarodnog otpora u koji se pozivaju svi narodi koji žive u BiH. Prema tome rat koji je vodila AR BiH bio je pravedan, odbranbeni i oslobodilački rat.

Armija R BiH vodila je opštenarodni, odbranbeni rat, u skladu sa specifičnim uslovima. To je oblik rata koji je omogogućio da se na najbolji način mobilišu i aktiviraju ljudski i materijalni resursi za odbranu od agresije.

Po društveno-političkoj suštini, to je bio odbranbeni rat, uz primjenu svih oblika oružane i političke borbe, vidova i oblika borbenih dejstava. Po svojoj suštini, to je bio odbranbeni rat, ali je, po načinu izvođenja borbenih dejstava. u završnoj fazi, prešao u ofanzivni oslobodilački rat.

Uporedo sa pripremama i otpočinjanjem rata na bosansko-hercegovačkim prostorima otpočelo je organizovanje, ustrojavanje i jačanje odbrambenih i patriotskih snaga. Veliki je značaj organizovanja patriotskih snaga u početnom otporu agresoru i stvaranje uslova za formiranje TO R BiH, kasnije Armije R BiH.

Zahvaljujući odlučnom djelovanju Predsjedništva R BiH, kao kolektivnog multietničkog i višestranačkog najvišeg državnog organa i komandanta oružanih snaga, postignuto je ubrzano stvaranje odgovarajuće koncepcije, doktrine i strategije odbrane, preimenovanje i preustroj raspoloživih legalnih državotvornih snaga, Teritorijalne odbrane i policije MUP-a R BiH, te njihovo objedinjavanje sa značajnim patriotskim snagama koje su stvorene tokom navedenih političkih priprema odbrane od agresije. Iz toga proizilazi konstatacija da su u prvoj fazi odbrambenog rata odlučan otpor agresiji pružile državotvorne raspoložive preimenovane i preustrojene snage TO i policije MUP-a R BiH, te organizovane snage Patriotske lige i drugih vidova samoorganizovanja građana za obranu od agresije. Takvim državotvornim objedinjenim i djelovanjem postojećih snaga oružanog otpora, agresor je na samom početku onemogućen u pokušaju da vojnim rušenjem najviših državnih organa vlasti, posebno Predsjedništva R BiH, definitivno okupira R BiH.

Time se ujedno dobilo na vremenu da se pod političkim rukovodstvom i vojnom komandom Predsjedništva R BiH oružane snage, TO i snage MUP-a ubrzano dalje konsoliduju i ojačaju u borbenim dejstvima. To je omogućilo da se početni efikasan otpor agresiji razvije u kompleksan odbrambeni rat na svim mogućim nivoima i sa svim raspoloživim sredstvima, te da se snage TO postepeno u hodu transformiraju u efikasnu Armiju R BiH. Svjesni toga stanja i situacije u kojoj se našla R BiH, Predsjedništvo R BiH je na svojoj sjednici od 08.04.1992. godine donijelo dvije odluke ijednu Uredbu od historijskog značaja za R BiH i to: „Odluku o preimenovanju Socijalističke Republike BiH u Republiku BiH”, i „Odluku o proglašenju neposredne ratne opasnosti.”

Kraj prvod dijela.

FORMIRANJE I KARAKTERISTIKE ARMIJE REPUBLIKE BOSNE I HRCEGOVINE (II DIO)